Oscilloscoop PM3240 / werking tijdbasis (Toestel of techniek)

door Henk D , Waalre, 09-09-2026, 10:57 (1 uur en 25 minuten geleden) @ doktordirk

Als een condensator geladen wordt met een constante stroom, dan neemt de spanning over deze capaciteit lineair met de tijd toe. Dit vormt de opgaande flank van de zaagtand.
De constante stroom wordt geleverd door PNP transistor TS871, de capaciteit die opgeladen wordt is C866. Afhankelijk van de gewenste helling van deze zaagtand (c.q. tijdbasis instelling) kunnen capaciteiten C867 en C869 parallel geschakeld worden.
De op deze manier opgewekte zaagtand moet gebufferd worden om de zaagtand zo lineair mogelijk te maken, dit gebeurt m.b.v. NPN darlington TS881 en TS882. Via diodes GR1057/-58 wordt dit signaal aan de X versterker toegevoerd.

Om een stilstaand beeld van b.v. een puls op het scherm te krijgen, moet de opgewekte zaagtand tegelijk met een flank van deze puls starten. Daartoe moet de constante stroom, die tot dan toe via TS868 naar massa wordt afgeleid, beschikbaar komen om C866 op te laden. Dit gebeurt door schakeltransistor TS868 op het juiste moment te laten sperren. Met behulp van de Schmitt-trigger TS857/858 wordt daarom een goed gedefinieerd schakelsignaal voor TS868 opgewekt, synchroon met de weer te geven puls waarvan via ingang C856 een kopie beschikbaar is.

Aan het eind van de opgaande flank van de zaagtand moet e.e.a. weer voorbereid worden voor een nieuw weer te geven beeld. Dit gebeurt door het zgn. hold-off circuit, bestaande uit buffers TS879/865 en Schmitt-trigger TS864/866. Deze laatste bepaalt het stop niveau van de zaagtand.

Verder zijn er allerlei extra voorzieningen om toch een tijdbasislijn te schrijven als er geen ingangs-/triggersignaal beschikbaar is. De thyristorstructuur bestaande uit TS853/854 wordt dan niet ontstoken met als gevolg dat de spanning over C858 oploopt, GR851 gaat geleiden en de instelling van Schmitt-trigger TS857/858 zodanig verandert dat TS868 ook nu gaat sperren en een zaagtand opgewekt wordt zonder triggersignaal. Dit is ook vermeld in de beschrijving.

Punten om de werking te controleren:
- zonder ingangssignaal moet GR1 branden, in de stand 'auto' op de basis van TS868 een blokvormig signaal staan (ca +/- 1Vbe, dus +/- 0.6V) en op de emitter van TS882 een zaagtand
- met een toereikend ingangssignaal moet GR1 doven, GR851 sperren, op de basis van TS 868 een blokvormig signaal synchroon met het ingangssignaal aanwezig zijn en ook weer een zaagtand op de emitter van TS882.